Pięciozłotówka z wizerunkiem Nike to nie tylko numizmat, ale także materialne odniesienie do burzliwej historii Polski. Projekt, symbolika zwycięstwa i aktualna wartość sprawiają, że moneta jest bardzo ceniona zarówno przez kolekcjonerów, jak i pasjonatów historii. Czym charakteryzuje się pięciozłotówka Nike? Jaką historię ma moneta 5 złotych NIKE? Podpowiadamy!
Historia monety
W październiku 1927 roku następuje zmiana ustroju pieniężnego. Jednym z postanowień było wprowadzenie do obiegu srebrnych pięciozłotówek, które miały zastąpić część wycofywanych biletów zdawkowych. W grudniu w prasie pojawiła się informacja o wybiciu próbnych egzemplarzy, które miały trafić do akceptacji ministra skarbu. Za projekt odpowiadał artysta, prof. Edward Wittig. Niedługo potem koncepcja została zaakceptowana i tak rozpoczęła się historia monety 5 złotych NIKE.
Zobacz także: Stempel płytki czy głęboki? Wszystko o monecie 5 złotych “Sztandar” z 1930 roku
5 zł NIKE – jak rozpoznać?
Na awersie godło Rzeczypospolitej – orzeł w koronie, dwie cyfry „5” po bokach oraz rok emisji poniżej. Rewers ukazuje majestatyczną, kroczącą postać bogini Nike, symbolizującą zwycięstwo i triumf. W otoku napis Rzeczpospolita Polska.
Nike na monetach pięciozłotowych to personifikacja Polski. Niemal dekadę wcześniej, tuż po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Edward Wittig stworzył kompozycję rzeźbiarską „Rycerze Wolności”. Projekt miał zostać zrealizowany w formie pomnika Wolności i Zwycięstwa w Gdyni. Do realizacji jednak nigdy nie doszło. Piękna sylwetka greckiej bogini Nike przetrwała jedynie w postaci pięciozłotowej monety.
Bezpłatna wycena monet i banknotów
Była to pierwsza pięciozłotówka powszechnego obiegu wprowadzona w II RP, jak również pierwsza masowa emisja obiegowa z napisem na rancie SALUS REPUBLICAE SUPREMA LEX czyli „dobro Rzeczypospolitej najwyższym prawem”. Pojawiały się głosy, że napis miał uzasadniać przewrót majowy, ale z drugiej strony sentencja jeszcze przed przewrotem majowym znalazła się m.in. na Konstytucji Lewandowskiego i Koperniku Szukalskiego.
5 złotych NIKE – pożądane roczniki
Monety 5 złotych Nike bito z rocznikami 1928, 1930, 1931 i 1932. Pierwsze były bite w mennicach w Warszawie, Brukseli i najprawdopodobniej w Londynie (przynajmniej tak można przeczytać w niektórych opracowaniach). Kolejne roczniki bito już tylko w Warszawie. Ostatni, czyli 1932 jest najrzadszym na rynku kolekcjonerskim. Mimo teoretycznie wysokiego nakładu, w praktyce moneta niemal nie trafiła do obiegu. Dlaczego? Powodem była zmiana stopy menniczej, tak by wartość srebra w monecie nie przekraczała jej wartości nominalnej.
Nike z rocznika 1932 to najrzadsza i najcenniejsza obiegowa moneta II RP. Na rynku pozostało też niewiele monet z roczników 1931 i 30. Generalnie, po wycofaniu monety z obiegu, z łącznego nakładu wszystkich czterech roczników wynoszącego prawie 27 milionów sztuk, mennica przetopiła prawie 23 miliony, w tym praktycznie cały nakład wspomnianego rocznika 1932.
Zobacz również: 5 złotych “Konstytucja” 1925 – czy była to moneta obiegowa?
Pięciozłotówka NIKE – odmiany monety
W przypadku bicia warszawskiego z 1928 roku istnieją odmiany z przesuniętym znakiem mennicy. Są też odmiany z nieco różniącymi się odstępami między słowami „lex” i „salus” na rancie monety. Znane są również egzemplarze z błędnym napisem – „Suprma” zamiast „Suprema”. W katalogach można przeczytać też o kilku wersjach próbnych.
Polecamy sprawdzić także organizowane aukcje monet. Jeśli zastanawiasz się, ile warta jest Twoja moneta – koniecznie skorzystaj z usług profesjonalistów i zobacz, co zapewnia grading monet i banknotów w naszym wydaniu!
