Wybita w Toruniu donatywa dwudukatowa Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Złota moneta ogromnej wartości.

Moneta wybita około 1670 roku najprawdopodobniej w mennicy działającej tuż obok toruńskiej siedziby naszej firmy. Donatywa dwudukatowa Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Jest to w zasadzie jedyna dostępna dla kolekcjonerów moneta tego króla o wadze powyżej jednego dukata. Zachwyca bogactwem detali oraz wysokim kunsztem wykonania, będąc jedną z najcenniejszych i najrzadszych emisji z krótkiego okresu panowania Michała Korybuta.

Dwudukat wyjątkowej urody.

Na awersie widzimy popiersie króla w wieńcu laurowym i zbroi okrytej tkaniną. W otoku napis, a w zasadzie skrót od „Michał z Bożej łaski król Polski, Wielki Książę Litwy, Rusi, Prus”. Na rewersie widok na panoramę Torunia z lewego brzegu Wisły. U dołu herb miasta i inicjały mincerza Hansa Dawida Lauera. W otoku napis ꙳EX AVRO SOLIDO CIVIT·THORVNENSIS·FERI FEC:, który można tłumaczyć jako „Z czystego złota kazało wykonać miasto Toruń”. Wybicie tej monety wiąże się z przysięgą złożoną królowi przez miasto. 

Zachwycająca panorama Torunia.

Dla numizmatyków, ale też historyków, to właśnie rewers monety zasługuje na szczególną uwagę. Kolekcjonerów zachwyci kunszt wykonania i liczba detali zawarta w tak małej formie, przez co jest to również świetne źródło informacji dla historyków. Widać tu mnóstwo szczegółów, które bardzo dobrze oddają rzeczywisty widok na gród Kopernika z lewego brzegu Wisły. Widać katedrę św. Janów, kościół św. Jakuba i inne budowle. M.in. nieistniejące już średniowieczne kościoły i bramy miejskie. Jest też nieistniejący już most przez Wisłę. Wówczas była to jedna z ważniejszych przepraw na tej rzece. Najdłuższa w Królestwie Polskim i jedna z najdłuższych w ówczesnej Europie. To właśnie od tego mostu nazwę nosi dzisiejsza ulica Mostowa, czyli ulica równoległa do Łaziennej, gdzie mieści się siedziba naszej firmy.

Ubogie mennictwo Michała Korybuta Wiśniowieckiego.

Dwudukaty toruńskie to rzadka emisja, zwłaszcza w takim stanie zachowania. Generalnie mennictwo za panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego było stosunkowo krótkie, skromne ilościowo, ale przez to właśnie interesujące kolekcjonersko. Wynika to zarówno faktu krótkiego panowania króla, jak i z trudnej sytuacji państwa. Bicie monet miało w dużej mierze charakter doraźny. Produkcja odbywała się głównie w kilku mennicach. 

Toruń, Gdańsk, Bydgoszcz i Elbląg.

Monety koronne bito wyłącznie w mennicy bydgoskiej i to w bardzo niewielkich ilościach. Mowa o około 5 tysiącach próbnych złotówek oraz znikomej liczbie dukatów i dwudukatów. Z kolei mennica w Gdańsku biła szelągi, dukaty i dwudukaty. Produkcja tych pierwszych wynikała po prostu z braków monety drobnej. Zawartość srebra była niska, a ich wykonanie niestaranne. W sumie w Gdańsku wybito niespełna 950 tysięcy sztuk szelągów. Inaczej było w przypadku bitych tam monet złotych. Dukaty były wykonane bardzo starannie, z dbałością o warstwę artystyczną i z odpowiednią próbą złota. Były przeznaczone zarówno do obiegu handlowego, jak i celów reprezentacyjnych.

Niewielką ilość dukatów i dwudukatów wyemitowała również mennica w Elblągu. Poza tym wyprodukowano tam małe ilości półtalarów i talarów. W większym nakładzie wybijano tylko szelągi bardzo niskiej próby.

Równie marnej jakości szelągi bito w mennicy w Toruniu. Pod względem zawartości srebra były nawet gorsze od tych gdańskich. Zgoła inaczej było w przypadku dwudukatówek i trzydukatówek. Jeżeli chodzi o trzydukatówki, to znane są tylko dwie takie monety. W każdym razie charakteryzowały się bogatą ikonografią i starannym wykonaniem. To jedne z najrzadszych i najbardziej prestiżowych monet całego okresu panowania.

Przeczytaj także: Dukat gdański Zygmunta III Wazy z 1610 roku. Jedna z najpiękniejszych monet epoki Wazów?

Słowo o królu Michale Korybucie Wiśniowieckim.

Mimo, że Michał Korybut Wiśniowiecki powszechnie oceniany jest jako jeden z najgorszych królów w historii Polski, to jednak trzeba przyznać, że panował w niezwykle trudnym okresie. Z jednej strony Rzeczpospolita jeszcze dobrze nie otrząsnęła się po potopie szwedzkim. Z drugiej miał przeciwko sobie grupę niezadowolonej szlachty, która zrywała sejmy kiedy tylko mogła. Środowiska popierające króla i te, które były przeciwko niemu, pałały do siebie taką nienawiścią, że podejmowanie nawet oczywistych decyzji, bywało sporym problemem. Na domiar złego za jego panowania Rzeczpospolita musiała mierzyć się z groźnymi najazdami tureckimi. Innymi słowy młody, niedoświadczony król nie miał łatwo. Jednak mimo ograniczonych zdolności politycznych, był postrzegany jako człowiek uczciwy i lojalny wobec Rzeczypospolitej.

Paradoks mennictwa za panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego.

Jeżeli chodzi o monety bite za jego panowania, to mamy pewien paradoks. Z jednej strony było to mennictwo krótkie i raczej ubogie. Z drugiej strony mamy monety takie jak ta, czyli pięknie zdobione, z dbałością o szczegóły i ze sporej ilości złota. To że wybito ich tak niewiele, w zasadzie tylko zwiększa ich atrakcyjność w oczach kolekcjonerów. Prezentowany egzemplarz wyróżnia się naprawdę ładnym stanem zachowania. Monety te były bite na stosunkowo cienkich krążkach, stąd duża średnica, co robi ogromne wrażenie gdy trzyma się ją w dłoniach.

Jest to naturalna moneta, z połyskiem menniczym, miejscowo wpadającym w lustro. Została bardzo dobrze wybita, a najwyższe partie reliefu pozostały praktycznie nietknięte, co świadczy o tym, że nie trafiła do obiegu. A jak wiemy wiele donatyw najzwyczajniej trafiało do obiegu. Nie ma tu śladów po uszach czy mocowaniu w jakieś oprawy, co również nie jest oczywiste, bo donatywy, jako monety okazałe, były w epoce chętnie przerabiane na biżuterię. Moneta znalazła się ofercie naszej 18. Aukcji Katalogowej, gdzie osiągnęła cenę 97 200 zł wraz z opłatami aukcyjnymi.

Jeżeli chcesz sprzedać swoje monety za gotówkę lub w formule aukcji, to koniecznie skontaktuj się z naszymi specjalistami. Wspólnie wybierzemy najlepszą opcję. Dom Aukcyjny Numimarket słynie z profesjonalnej organizacji aukcji numizmatycznych, a oferowane przez nas monety osiągają rekordowe wyniki. Najlepszym przykładem jest wybity za panowania Stefana Batorego, gdański dukat oblężniczy z 1577 roku. Moneta została sprzedana na naszej aukcji w 2025 roku za rekordową kwotę 642 tysięcy złotych. To rekord w historii portalu OneBid.